Doğumdan 3 Aylık Olana Kadar Bebeğiniz

Yenidoğan bebeğinizde gözle görünenden daha fazla şey vardır. İşte, kafasının içinde neler olup bittiğine dair biraz bilgi!

American Baby Dergisi için Holly Robinson tarafından yazıldı

Hoş Geldin Bebek!

Yeni doğmuş bir bebeğin ne yetenekleri var bilen var mı? Doğumdan sonraki ilk günlerde ve haftalarda, gözle görünen kadarıyla fazla değil. Günün büyük kısmını alan yemek, ağlamak, uyumak ve kaka yapmak gibi şeylerin yanısıra birkaç dakikalık uyanık zaman dilimi ilave edilebilir. Ancak son yıllardaki araştırmalar, bebeklerin bundan çok daha fazlasını yaptığını gösteriyor. Boston’daki Tufts-New England Tıp Merkezi’ndeki gelişimsel ve davranışsal pediatrist olan Dr.Naomi Steiner, “Yaşamın ilk dakikalarında bile bebekler şaşırtıcıdır. Yenidoğan bebeklerin süper aktif bir beyinleri var ve öğrenmek için hazır vaziyettedir” diyor.

Rahim içi fotoğrafçılık ve beyin görüntülemedeki ileri teknolojiye dayalı gelişmelere dayanan son araştırmalar, ebeveynlerin öteden beri bildiği şeyin deneysel kanıtını sunuyor: Bebekler akıllıdır. Dahası, her bebek hayatının ilk birkaç haftasında kolayca görülebilecek benzersiz bir kişilikle doğar. Dr.Steiner, “Bebekler kendileri olarak dünyaya geliyor. Onları tanımak bizim görevimizdir” diyor.

Bebeğinizin Beyni ve Gelişimi

Hazır olduğumuzda annemizin rahmini terk ederiz. Ancak insan yavrusu dünyaya geldiğinde henüz işi bitmemiştir. Bir yenidoğan bebek ile bir köpek yavrusunu karşılaştırın: 8 haftalık bir köpek yavrusu kendi başına koşar, oynar, yer ve içer; aynı yaştaki bir bebek kollarını ve bacaklarını kontrol edemez ve zorlukla görebilir. Peki neden? Dr.Steiner, ‘’Yeni doğan bebeğin sinir sistemi ve beyni kısmen gelişmiştir ve beyin vücudun geri kalanı için merkezi komuta merkezidir’’ diyor. Doğumda bir bebeğin beyninin ağırlığı yetişkin bir beynin sadece dörtte biridir. Solunum, ağlama, uyuma ve beslenme gibi en hayati fonksiyonlarını kontrol etme yeteneğine sahiptir. Bununla birlikte, daha karmaşık düşünce ve duyguları kontrol eden beynin alanı olan serebral korteks (gri madde), çevresinde olup bitene tepki vermek yerine, bebeğin iradesine uygun hareket etmesini sağlamak için halen büyümekte ve gelişmektedir.

Peki yeni doğan bir bebek nasıl çaresiz bir varlıktan, gülen, öğrenen bir bebeğe dönüşüyor? Doğumda bir bebeğin 100 milyar nöronu (beyin hücresi) vardır. Ancak nöronlar tek başına büyüme ve yetenekleri yönetemezler. Bebeğin, gözleri ile bir nesneyi izlemekten gülümsemesine kadar her şeyi yapabilmesi için, bu beyin hücrelerinin birbirine bağlanması, hücreler arasında köprü oluşturan uzun dendritlerin (beyin hücresine giden ince lifler) oluşması gerekir. Bu beyin hücresi bağlantılarına sinaps (iki hücrenin birleştiği yer) deniyor. Bebek doğduğunda çok fazla sinapsı yoktur, bu da henüz tamamlanmamış olmasının bir başka nedenidir. Bir bebeğin beyni yetişkinlerden yaklaşık 16 kat daha yavaş bilgi aktarır. İletimi hızlandırmak da zaman alır.

Doğumda, yenidoğan beynindeki hücreler sadece bağlantıları hızlandıran yoğun, yağlı bir madde olan miyelin geliştirmeye başlar. Yaşamın ilk 3 ayında, bebeğinizin beyninin sinapsları 20 kattan fazla çoğalır.

Bebeğin Beyin Gelişmesinde Sizin Rolünüz

Ancak bebeğinizin son rötuşları otomatik olarak gerçekleşmez. Yeni araştırmalar, beyin gelişiminin aktiviteye bağlı olduğunu teyit ediyor. Bebeğinizin, beşiğin üzerine astığınız o siyah-beyaz mobil cihaza bakmaktan tutun ağlamanın kendisine yiyecek ve konfor olarak döndüğünü öğrenmesine kadar sahip olduğu her deneyim, bazı sinir devrelerini uyarır ve diğerlerini pasif bırakır. Peki bütün bunların bir ebeveyn için anlamı nedir? Birden bütün okuma fişlerini ortaya çıkarmanıza gerek yok. Bebeğinizle konuşmak ve onu sallamak gibi erken dönemde yapılan normal ebeveyn-bebek etkileşimleri beynin büyümesine katkıda bulunur ve bebeği daha akıllı hale getirir.

Harvard Üniversitesi’nde pediatri profesörü ve birçok ebeveynlik kitabı yazarı olan Dr.T. Berry Brazelton’a göre beynimizin doğumda tam olarak oluşturulamamasının en önemli nedeni, insanların toplulukta yaşayan ve birlikte çalışan toplumsal varlıklar olmasıdır. Dr.Brazelton, “Bireysellik bir köpek yavrusu ya da zürafa için insanda olduğu kadar önemli değildir. Olduğumuzdan daha yetenekli doğsaydık, bireysel farklılıklarımız risk altında olurdu. Ancak karıştırmayalım. Bebeklerin yetkinliklerine hala hayran kalırız. Çevrelerinden önemli ipuçlarını farkedilir bir şekilde erken almaya başlarlar ve öğrenip hafızalarına kaydederler” diyor.

Bebeğin Dikkat Çeken Özellikleri

Yapabilirim Tavrıyla Doğar

Bebeğiniz kendine bakamaz durumda olsa da, doğduğundaki yetenekleri sizi şaşırtabilir. O, bazıları gerçekten dikkat çekici olan, gelişmesine yardımcı olmak için tasarlanmış 70 doğal refleksle doğar. Dr. Brazelton, “Tonik boyun refleksi gibi bebeğinizin başını bir tarafa çevirmesi, bir kolunu uzatıp diğerini tutmasını sağlayan refleksler doğum esnasında çok önemlidir. Bebeğinizin, doğum süreci boyunca etrafında eğilip bükülmesine ve rahmin büzülmesini uyarmaya yardımcı olur’’ diyor. Özünde, bebeğiniz doğum yapmanıza yardımcı oluyor.

Diğer refleksler yeni bir ebeveyn için daha belli belirsizdir. Muhteşem Yenidoğan da dahil olmak üzere yeni anne-babalar için bir dizi popüler kitap yazmış olan ve neonatoloji (yeni doğan bebek hastalıklarını konu alan tıp dalı) ile ilgili ilk kitabı yazan Dr. Marshall Klaus, ‘’Sağlıklı bir yenidoğan, eğer doğumdan sonra sessiz bir odada annesinin karnı üzerine yatırılırsa, yaklaşık 30 dakika boyunca dinlenecektir ve ara ara annesinin yüzüne bakacaktır. Sonra, dudaklarını şapırdatmaya başlar ve adımlama refleksini kullanarak ve başını aşağı yukarı sallayarak yardım almadan annesinin göğsüne doğru hareket ederek ivme kazanmaya başlar. Memeye vardığı anda, ağzını genişçe açacak ve dudaklarını meme başı üzerine yerleştirecek ve ilk beslenmesi için kendi kendine memeyi tutacaktır. O andan itibaren bu doğuştan gelen tepkiler yeni doğanların her hareketini etkiler. Örneğin arama refleksi, örneğin, bebeğinizin beslenme yollarını aramasına yardımcı olur. Bununla birlikte, görünüşte düzensiz olsa da, refleksif hareketler düşündüğümüzden daha kasıtlı olabilir. Sakin, uyanık olduğunda ve kendisine bakan kişi ile iletişim halinde olduğunda, bazı bebekler bir şeye dokunmak için uzanmayı deneyecektir. Doğumda normal olan yenidoğanların, bir şeylere ulaşmak için içten gelen bir potansiyele sahip olduğu açıkça görülmektedir. Güçlü boyun kasları kollarına bağlıdır, bu nedenle hafif bir boyun hareketinde kolları da hareket ettirir. Bu bağlantı, bebeğin kafasını aniden ileri veya geri düşmeye karşı korur” diyor.

Bebekler Düşünebilir mi?

Düşünceyi nasıl tanımladığınıza bağlı. Elbette bir yenidoğan fikirlerini paylaşamaz. Fakat bazı araştırmacılar, bebeklerin ilkel seviyede olsa da bazı kavramları biraraya getirdiğine inanıyorlar. Buna kanıtı olarak da, bebeklerin doğumda annelerinin sesini hatırladıklarını ve tanıdıklarını ve doğumdan önce ve hemen sonra duygulara cevap verdiklerini ve ifade ettiklerini gösteriyorlar.  Hafızanın ve duygunun düşünceyle kopmaz şekilde bağlantılı olduğu iddia edilebilir. California Santa Barbara Enstitüsünde Prenatal ve Perinatal Psikoloji Programının ve Fakültesinin kurucu başkanı olan Dr.Wendy Anne McCarty PhD, “Bebeğin beyni hem ana rahminde hem de doğumdan sonra ne tür tecrübeler yaşadığına bağlı olarak çok farklı bir şekilde büyür. Bebekler, gebelik, doğum ve erken bebeklik döneminde, yoğun bir şekilde öğrenir ve çevresi ve ilişkilerine karşı son derece duyarlı olurlar. Yaşamın başlangıcından itibaren hafızayı ve anıları oluşturmaya başlarlar” diyor. Diğer uzmanlar, bir bebeğin beyninin hayati vücut fonksiyonlarını düzenlemekten daha ileri gidecek kadar gelişmemiş olduğunu söylemektedir. Bir gerçek çok açıktır: Yenidoğanlar her gün öğrenirler ve bu bilgiyi büyüyen yetenek repertuarına eklerler. Şimdi bebekler gerçekten düşünebiliyor mu? Bebeğinizi izleyin ve kendiniz karar verin!

Tersine Gelişim mi?

Dr.Klaus, yenidoğanların içgüdüsel olarak yaklaşık 3 haftalık yaşlara kadar elini kolunu uzattığını ve bu yeteneğin yaklaşık 3. ayında görünür bir şekilde kaybolduğunu keşfetti. Bu, bebeğinizin duyularını nasıl entegre edeceğini ve kaslarını nasıl kontrol altına alacağını öğrenmeye başlama zamanı ile aynı zamana denk gelir. Bu, bebeğinizin ne kadar çok şeyi ne kadar çabuk öğrenmesi gerektiğinin en önemli örneğidir. Öyle ki, uyku-uyanıklık döngüsünü düzenlemek ve gözlerini etrafında gördüğü tüm yeni manzaralara nasıl odaklayacağını bulmak gibi daha önemli görevlere odaklanarak bazı diğer görevleri bırakması gerekir.

Öyleyse neden bütün bu yararlı hayatta kalma içgüdüleri çok erken hatta bazıları 2 aylık kadar erken kayboluyor gibi görünüyor? Bir bebek hayatının ilk birkaç ayını, etrafındaki dünyaya tepki vererek geçirir. Ancak, beyin gücünün ve tecrübenin bir göstergesi olan kendisinin nerede bittiği ve dünyanın nerede başladığını anlamaya başladığında, bir zamanlar refleksif olan bazı davranışlar aktif hale gelir; çünkü bebek kendi kendine birşeyler yapabileceğini ve çevresini etkileyebileceğini kademeli olarak öğrenir. Dr. Brazelton, “Sadece bir bebeğin öğrenmesini izlemek bile, insan ırkı için umut vermeye yeterlidir” diyor.

Bebeğinizin Duyuları Hakkında Eğlenceli Gerçekler

Bebeğinizin Yaptığı Şeyler

1.Ay: Anne-babasının seslerini tanır ve yüz ifadelerini taklit eder

2.Ay: Ağlamanın işe yaradığını ve gülümsemeyi geri getirdiğini anlamak gibi sebep ve sonuç hakkında yeterince şey bilir

3.Ay: Ayrı ihtiyaçları ifade etmek için düzenli göz teması kurar ve farklı ağlama tipleri geliştirir

Duyular ve Duyarlılık

Dokunma: Yenidoğanın cildi onun en büyük ve en gelişmiş duyu organıdır. Doğumda, bebeğiniz sıcaklık, doku, basınç ve ağrıdaki değişimlere cevap verebilir. Yenidoğanlarınızın dudakları ve elleri en fazla dokunma reseptörüne sahiptir, bu da yenidoğanların parmaklarını emmekten neden hoşlandığını açıklamaktadır.

Koku: Gebeliğin 28inci haftası itibariyle bebeğiniz burnunu kullanabilir. Bir kanıt: Yenidoğan bebekler bir tanesi annelerinden diğeri başka bir anneden alınan göğüs pedleri arasına yatırıldığında büyük sıklıkla çekici anne kokusu olana doğru döndüğü gözlenmiştir.

Tat: Bebek ana rahminde amniyon sıvıyı yuttuğu için değişik tatlardan örnekler alır. Çalışmalar, ceninin sıvı yutma miktarının tatlı tadlar ile arttığını, acı veya ekşi tatlarla azaldığını göstermiştir.

İşitme: Bebeğinizin orta kulağı ve beynin ses işleme merkezleri doğumda hala olgunlaşmamış olsa da yeni doğan bebeğiniz sizi duyabilir ve özellikle diğer sesler yerine insan konuşmasını tercih eder, özellikle de o ses size aitse.

Görme: Bebeğinizle tanıştığınız anda gözleri mükemmel görme yeteneğine sahiptir; fakat beyni farklı renk tonları arasında ayrım yapmak için hala çok olgunlaşmamıştır. Bebeğiniz 3 aylık olduğunda etrafındaki dünyaya bakmak isteyecektir. Parlak renkleri ya da keskin kontrastları tercih eder ve bakmaktan en çok hoşlanacağı şey insan yüzleri olacaktır.

Doktorlardan ve diğer sağlık uzmanlarından gelen tavsiyeler de dahil olmak üzere burada bulunan tüm içerik, yalnızca fikir olarak düşünülmelidir. Kendi sağlığınızla veya başkalarının sağlığıyla ilgili herhangi bir soru veya sorunla bağlantılı olarak kendi doktorunuzun doğrudan tavsiyesine başvurun.

Önerilen Makaleler

Yenidoğan Beslenmesi

Yenidoğan Bilgini Test Et

Bebeğinizin Yeterince Geliştiğini Nasıl Anlayabilirsiniz?

Kaynak: https://www.parents.com/baby/care/newborn/your-baby-from-birth-to-3-months/ 


Beğendiniz mi? Arkadaşlarınızla Paylaşın!

Sizin Tepkiniz Nedir?

Komik Komik
0
Komik
Bayıldım! Bayıldım!
5
Bayıldım!
Garip Garip
0
Garip
Sevmedim Sevmedim
2
Sevmedim

0 Yorum

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bir format seçin
Kişisel Test
Kişiliğe dair bir şey ortaya çıkarmayı amaçlayan sorular dizisi
Basit Test
Bilgiyi kontrol etmek isteyen doğru ve yanlış cevaplı sorular dizisi
Anket
Karar vermek veya görüş belirlemek için oylama yapmak
Serbest Yazı
Yazılarınıza Görseller Bağlantılar Ekleyebilirsiniz
Liste
Klasik İnternet Listeleri
Geri Sayım Listesi
Klasik İnternet Geri Sayım Listeleri
Açık Liste
Kendi öğenizi gönderin ve en iyi sunum için oy verin
Oylanabilir Liste
En iyi liste öğesine karar vermek için yukarı veya aşağı basın
Fotoyla Anlatım
Kendi resimlerinizi yükleyin ve birşeyler anlatın
Video
Youtube, Vimeo veya Vine Kodları
Ses
Soundcloud veya Mixcloud İçerikleri
Görsel
Fotoğraf veya GIF
GIF
GIF Formatı